Masanızda üç teklif var. Biri ötekinin birkaç katı, üçünde de "kurumsal web sitesi" yazıyor ve hangisinin neyi kapsadığı belli değil. Adapazarı'nda bir klinik de, Hendek yolunda bir fabrika da bu noktada karar veriyor.
Yıllardır Sakarya'daki web sitesi projelerinde gördüğümüz şu: işler nadiren tasarım yüzünden bozuluyor. Bozulan şey, baştan sorulmayan sorular. Alan adı kimin adına? Yedek nerede? Formdan gelen bilgi nereye gidiyor? PAYTECH olarak 2018'den beri Erenler'deki ofisimizden web ve yazılım işleri yapıyoruz; aşağıdaki maddeler o işlerde karşılaştığımız durumlardan çıktı.
Önce sitenin işini yazın
Web sitesi yaptırmak için teklif istemeden önce yarım sayfalık bir not hazırlayın: siteyi kim ziyaret edecek, sitede ne yapmasını istiyorsunuz, kaç sayfa ve kaç dil gerekiyor, yayından sonra kim güncelleyecek. Notu her ajansa aynen gönderin. Ancak o zaman gelen teklifler karşılaştırılabilir olur.
Sektöre göre neler değişiyor?
OSB'lerdeki üreticiler
İldeki organize sanayi bölgelerinde üretim yapan bir firmanın sitesini çoğunlukla satın alma uzmanları ve yurt dışındaki alıcılar açar. Onların aradığı şey kapasite, makine parkı, kalite belgeleri, teknik tablolar ve indirilebilir katalogdur. İngilizce sürüm genellikle şarttır ve makine çevirisiyle bırakılmamalıdır.
Sapanca ve Kartepe hattındaki turizm işletmeleri
Bungalov ve butik otelde karar fotoğrafla verilir. Galeri hızlı açılmalı, her oda tipinin kendi sayfası olmalı, telefon ve rezervasyon tek dokunuşta bulunmalı. Sezon fiyatını işletmenin kendisi değiştirebilmeli; yoksa eski fiyat haftalarca sitede kalır.
Adapazarı merkezdeki esnaf ve klinikler
Ziyaretçi yakındadır ve acelesi vardır: arama düğmesi, yol tarifi, çalışma saatleri. Kliniklerde iki ayrı dikkat noktası var. Sağlık hizmetlerinin tanıtımına dair mevzuat abartılı vaatlere izin vermez, metinler buna göre yazılmalı. Randevu formunda da şikâyet ya da teşhis gibi bilgiler istenmemeli, çünkü sağlık verisi KVKK'da özel nitelikli kişisel veridir ve işlenmesi daha sıkı kurallara bağlıdır.
Serdivan'daki hizmet firmaları
Danışmanlık, mühendislik, eğitim ve emlakta satılan şey güven. Tamamlanmış işlerden gerçek örnekler, ekibin kim olduğu ve işin nasıl yürüdüğü anlatılmalı. Teklif formu kısa olmalı; on alanlı formu gören ziyaretçi rakibi arar.
Hazır tema mı, özel tasarım mı?
| Hazır tema | Özel tasarım | |
|---|---|---|
| Yayına çıkış | Daha kısa | Daha uzun |
| Görünüm | Aynı tema başka sitelerde de var | Markaya göre çizilir |
| Hız | Kullanılmayan özellikler de yüklenir | Yalnızca gereken kod yüklenir |
| Bakım | Tema ve eklenti güncellemelerine bağlı | Kodu yazan ekibe bağlı |
Küçük bir esnaf sitesi için hazır tema makul olabilir. Sorun temanın kendisinden çok, lisanssız kopyalardan ve üst üste eklenen eklentilerden çıkıyor. Sık gördüğümüz bir senaryo: yıllardır güncellenmeyen bir eklentiden içeri girilir, sitenin altında yüzlerce bahis sayfası açılır ve işletme bunu Google'da kendi adını aratınca fark eder. Hazır tema seçilecekse lisansın kimin adına alındığını ve güncellemeleri kimin yapacağını yazılı olarak netleştirin.
Özel tasarımda sorulacak soru başka: kaynak kod teslimde size veriliyor mu? Verilmiyorsa site fiilen ajansa bağlıdır.
Mobil uyum ve hız
Google sayfa deneyimini Core Web Vitals adlı ölçülerle değerlendirir. Sade karşılıkları şöyle:
- LCP: sayfanın ana içeriği ne kadar sürede görünüyor.
- INP: bir düğmeye bastığınızda sayfa ne kadar çabuk tepki veriyor.
- CLS: yüklenirken içerik kayıyor mu. Tam basacağınız anda düğmenin aşağı kaçması bunun tipik örneği.
PageSpeed Insights bu ölçüleri gösterir. Yeterli ziyaretçisi olan sitelerde gerçek Chrome kullanıcılarından gelen saha verisini de verir; yeni ve küçük sitelerde bu bölüm çoğunlukla "yeterli veri yok" der ve yalnızca laboratuvar ölçümü kalır. Ajansın gösterdiği bir skordan çok, daha önce yaptığı bir siteyi kendi telefonunuzda Wi-Fi'yi kapatıp açmak daha çok şey söyler.
Alan adı ve hosting kimin adına kayıtlı olmalı?
Sizin. Bu maddede pazarlık yapmayın.
Sık yaşanan bir senaryo: alan adını yıllar önce ajans kendi hesabından almış. Ajansla yollar ayrılıyor ya da ajans kapanıyor. Alan adının yenileme tarihi geçiyor, site kapanıyor ve aynı alan adına bağlı kurumsal e-postalar da duruyor.
Kontrol etmek için:
- Alan adının kayıtlı olduğu firmanın (kayıt kuruluşu) paneline kendi hesabınızla girebiliyor olmalısınız.
- Panelde "sahip" ya da "registrant" bilgilerinde şirketinizin adı görünmeli, ajansın ya da bir çalışanın adı değil.
- .com.tr alan adları kayıt kuruluşları üzerinden TC kimlik veya vergi numarasıyla kaydediliyor. Kaydın şirketin vergi numarasıyla yapıldığından emin olun.
- .com ve .net gibi uzantılarda WHOIS sorgusu çoğu zaman gizlilik koruması yüzünden sahibi göstermez. Bu durumda tek güvenilir kontrol yine kendi panel erişiminizdir.
- Alan adını başka firmaya taşımak için transfer kilidinin açılması ve transfer kodu (EPP kodu) gerekir. Bu kodu kendi panelinizden alabilmelisiniz.
Hosting için de aynı mantık geçerli. Teslimde elinizde hosting erişimi, sitenin yönetim panelinde yönetici hesabı, e-posta hesaplarının bilgileri ve kaynak kod ya da tema dosyaları olsun.
Siteyi kendiniz güncelleyebilmelisiniz
Telefon numarası değişir, bayram tatili duyurulur; bunun için destek talebi açmamalısınız. Teklif aşamasında yönetim panelinin canlı gösterimini isteyin ve somut sorun: yeni bir hizmet sayfasını ben ekleyebilir miyim, görsel yüklerken boyutu kendisi küçültüyor mu, muhasebedeki arkadaşa yalnızca duyuru ekleme yetkisi verebilir miyim?
Yerel SEO temelleri
Yerel SEO, "yakınımdaki diş hekimi" gibi aramalarda ve haritalarda görünmek için yapılan işlerdir.
Google İşletme Profili
Haritada görünmenin ana yolu. Profildeki işletme adı, tabeladaki ve resmi kayıttaki adla aynı olmalı. "Adapazarı'nın en iyi diş kliniği" gibi anahtar kelime eklenmiş adlar Google'ın kurallarına aykırıdır ve profilin askıya alınmasına yol açabilir. Kategoriyi doğru seçin, bayram saatlerini güncelleyin, yorumlara yanıt verin.
Ad, adres, telefon tutarlılığı
İngilizcede NAP diye geçer: name, address, phone. Bu üç bilgi sitenin alt kısmında, İşletme Profili'nde, sosyal medya hesaplarında ve rehber sitelerinde birebir aynı yazılmalı. Taşınan işletmenin eski adresi rehber sitelerinde yıllarca kalabiliyor; bu kayıtları tek tek düzeltmek gerekir.
Sayfa başlıkları
Tarayıcı sekmesinde görünen başlık her sayfada farklı olmalı ve sayfanın ne anlattığını söylemeli. "Serdivan Fizyoterapi Merkezi | Randevu ve Hizmetler" gibi hizmeti ve yeri birlikte söyleyen bir başlık hem ziyaretçiye hem Google'a yol gösterir.
Yapılandırılmış veri
Sayfanın koduna eklenen, ziyaretçinin görmediği bir künye düşünün: işletmenin adı, türü, adresi, telefonu, çalışma saatleri. Genellikle JSON-LD biçiminde ve LocalBusiness türüyle yazılır. Google'ın Zengin Sonuçlar Testi aracıyla doğru okunup okunmadığı kontrol edilebilir. Özel bir arama görünümü garantisi vermez, ama tahmine yer bırakmaz.
KVKK, çerezler ve form güvenliği
Aydınlatma metni ile açık rıza aynı şey değil
Aydınlatma metni bir bilgilendirmedir: hangi veriyi, hangi amaçla, ne kadar süre işlediğinizi ve kişinin haklarını anlatır. Onay alınmaz, okunabilir olması yeterlidir. Açık rıza ise belirli bir konu için, bilgilendirmeye dayanarak verilen ayrı bir izindir.
Formlarda en sık görülen hata, tek bir "KVKK metnini okudum ve onaylıyorum" kutusuyla ikisini birleştirmek. Bir teklif talebine yanıt vermek için iletilen bilgileri işlemek çoğu durumda açık rızaya dayanmaz. Ama aynı kişiye ileride kampanya SMS'i ya da e-postası gönderecekseniz bu ayrı bir izindir, ticari elektronik ileti onayı olarak alınır ve İYS'ye kaydedilmesi gerekir. Metinlerin işletmenizin gerçek süreçlerine göre hazırlanması için bir hukukçuyla çalışmanızı öneririz.
Çerez onayı
Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun çerez rehberine göre sitenin çalışması için zorunlu çerezlerde açık rıza aranmaz. Ziyaret analizi ve reklam çerezleri ise onay alınmadan çalıştırılmamalıdır. Önceden işaretlenmiş kutular ve "siteyi kullanmaya devam ederek kabul etmiş sayılırsınız" ifadesi geçerli bir rıza sayılmaz. Reddet seçeneği, kabul et kadar kolay bulunmalıdır.
Form güvenliği ve SSL
İletişim formu bot korumasıyla gelmeli, girilen bilgiler sunucu tarafında da denetlenmeli. Formdan gelen kaydın nereye gittiğini de bilin: yalnızca bir e-posta kutusuna mı düşüyor, yoksa bir panelde de saklanıyor mu?
SSL sertifikası olmayan sitelerde tarayıcı "güvenli değil" uyarısı gösterir. Bugün çoğu barındırma panelinde otomatik yenilenen sertifika kurulabiliyor. Otomatik yenilemenin açık olduğunu kontrol edin; süresi dolmuş bir sertifika, siteyi bir sabah tüm ziyaretçilere uyarı ekranıyla açar.
Yayından sonra: bakım ve yedek
Site yayına girdiğinde güncelleme, güvenlik yaması ve yedek işleri başlar. Yedeğin aynı sunucuda durması yetmez, ayrı bir yerde kopya tutulmalı ve yedekten geri dönüş en az bir kez gerçekten denenmiş olmalı.
Bakım anlaşmasında kapsam, içerik değişikliklerinin dahil olup olmadığı ve bir sorunu bildirdiğinizde ne kadar sürede dönüş alacağınız yazılı olsun.
Teklif karşılaştırma listesi
Fiyatı belirleyen başlıca şeyler sayfa sayısı, özel tasarım, dil sayısı, rezervasyon, ödeme ya da ERP gibi entegrasyonlar, metin ve fotoğraf üretimi ve bakımın kapsamıdır. Birbirinden çok farklı iki teklif genellikle çok farklı işleri kapsar. Yan yana koyarken şunlara bakın:
- Sayfaların listesi teklifte yazılı mı?
- Tasarım hazır tema mı, özel mi; lisans kimin adına?
- Alan adı ve hosting şirketiniz adına mı kaydedilecek?
- Yönetim panelinde neleri kendiniz değiştirebileceksiniz?
- Metinleri ve fotoğrafları kim hazırlıyor?
- Aydınlatma metni, çerez onayı ve form güvenliği kapsamda mı?
- Sayfa başlıkları, yapılandırılmış veri, site haritası ve Search Console kurulumu yapılıyor mu?
- Yedek ve bakımın kapsamı ve ücreti ayrı yazılmış mı?
- Kaynak kod ve tüm erişimler teslimde veriliyor mu?
- Revizyon hakkı ve teslim tarihi belli mi?
Kendi kapsamımızı ve çalışma şeklimizi Sakarya web tasarım hizmetimiz sayfasında, teknik ayrıntıları web tasarım hizmeti sayfasında anlattık.
Site müşteri getirsin diye yayından sonra yapılacaklar
Search Console'u ilk gün kurun. Alan adı mülkü, alan adının DNS kayıtlarına eklenen bir TXT kaydıyla doğrulanır; alan adı paneline erişiminizin olması burada da işe yarar. Site haritasını gönderin, sonra hangi aramalarda göründüğünüzü ve dizine alınmayan sayfaları izleyin.
Her hizmete ayrı bir sayfa açın. "Hizmetlerimiz" başlığı altında altı hizmeti birer cümleyle sıralayan tek sayfa, hiçbirinde görünmez. Müşterilerin telefonda en sık sorduğu sorular da hazır bir blog konu listesidir; ayda bir dolu yazı, haftada bir yarım yazıdan daha çok iş görür. Formdan kaç talep geldiğini ve telefon numarasına kaç kez dokunulduğunu da ölçün.
Site işin bir parçasını da yürütecekse bunu baştan planlayın. Restoranlar için Vero gibi bir çevrim içi sipariş sistemi ya da inşaat firmaları için Bricker gibi bir ERP ile konuşacak bir site, kurgusu en baştan farklı bir sitedir. Müşterileriniz işlemlerini telefondan yapacaksa mobil uygulama geliştirme seçeneğine de bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kurumsal web sitesi yaptırma süreci ne kadar sürer?
Sayfa sayısına, tasarımın türüne ve içeriğin hazır olup olmadığına bağlı. Deneyimimizde en uzun süren iş çoğunlukla metin ve fotoğrafların toplanması oluyor. Takvim teklifte yazmalı.
Adapazarı web tasarım firmasıyla yüz yüze çalışmak şart mı?
Değil. Yakın bir ekiple toplantı, fotoğraf çekimi ve yerinde inceleme kolaylaşır, o kadar. Belirleyici olan kapsamın ve erişimlerin yazılı olması.
Eski sitemi yenilersem Google'daki yerimi kaybeder miyim?
Adresler değişiyorsa eski adreslerin yenilerine 301 yönlendirmesiyle bağlanması gerekir. Bu yapılmazsa eski sayfalar zamanla aramadan düşer. Yenileme teklifinde yönlendirme planını sorun.
Site yayına girince Google'da hemen çıkar mı?
Hayır. Taranma ve dizine alınma zaman alır, rekabetli aramalarda düzenli içerik gerekir. Süreci Search Console'dan izleyebilirsiniz.
Sitenizi yenilemeyi ya da sıfırdan yaptırmayı düşünüyorsanız iletişim sayfamızdan yazın, 0532 309 89 54'ü arayın ya da info@paytechyazilim.com adresine ihtiyacınızı anlatın. Kapsamı tek tek yazılmış bir teklifle dönelim.




