Mobil uygulama mı, web sitesi mi? Dürüst bir karar rehberi

Adapazarı'nda iki şubeli bir restoranınız var. Paket siparişler telefonla geliyor, hat meşgulken müşteri kaçıyor ve biri size "uygulama yaptırın" dedi. Bu cümleyi sık duyuyoruz. Konuşmayı biraz derinleştirince ihtiyacın çoğu zaman uygulama değil, telefonda iki saniyede açılan, menüyü gösteren ve siparişi mutfağa düşüren bir sayfa olduğu ortaya çıkıyor.

Bazen de tersi olur. "Basit bir site yeter" diye gelen bir firmanın servis ekibi, bağlantının olmadığı bir fabrika bodrumunda iş emri kapatmak zorundadır ve orada site işe yaramaz. Bu yazı, "mobil uygulama mı web sitesi mi" sorusunu bu iki uç arasında nasıl cevapladığımızı anlatıyor.

Üç seçenek, kısaca

Mobil uyumlu web sitesi tarayıcıda açılır, ekrana göre kendini düzenler. Kurulum yok, bağlantıyı tıklayan içeriğe ulaşır, Google onu bulur.

PWA nedir?

PWA (Progressive Web App), uygulama gibi davranabilen bir web sitesidir. Ana ekrana eklenebilir, tam ekran açılır, bazı içerikleri önbelleğe alıp bağlantı zayıfken çalışabilir, bildirim gönderebilir. Mağazadan indirilmez ve sunucuya yüklenen güncelleme bir sonraki açılışta herkese ulaşır.

iPhone tarafında birkaç gerçeği bilmek gerekir. Kullanıcı siteyi Safari'de açar, Paylaş menüsünden "Ana Ekrana Ekle"yi seçer. Android'deki gibi kendiliğinden çıkan bir kurulum önerisi yoktur, bu adımı kullanıcıya sizin anlatmanız gerekir. Web bildirimleri iOS 16.4'ten itibaren desteklenir, ama yalnızca ana ekrana eklenmiş sitelerde ve kullanıcı izin verdikten sonra. Safari'de sekme olarak açık duran bir siteden bildirim gönderemezsiniz. Uzun süre açılmayan PWA'ların önbelleğini sistemin temizleyebildiğini de hesaba katmak gerekir.

Native ve cross-platform uygulama

App Store ve Google Play'den indirilen uygulamadır. Native her platform için ayrı yazılır; cross-platform (Flutter, React Native) tek kod tabanından iki platforma çıkar. Telefonun donanımına en geniş erişim buradadır. Karşılığında mağaza hesapları, inceleme süreçleri, sürüm takibi ve iki platformun bakımı gelir.

Bir uyarı: Apple'ın inceleme kurallarında asgari işlevsellik maddesi vardır. Var olan web sitesini olduğu gibi bir kabuğa saran, siteden fazlasını sunmayan uygulamalar reddedilebilir. "Siteyi paketleyip mağazaya koyalım" fikri bu yüzden çoğu zaman sanıldığı kadar kısa bir yol değildir.

Yan yana bakınca

Kararı veren sorular

Teknolojiyi seçmeden önce şu sorulara cevap veriyoruz. Çoğu projede ikinci ya da üçüncü soruda karar kendiliğinden belli oluyor.

Kullanıcı ne sıklıkla geri gelecek?

Yılda bir kez gelen biri uygulama indirmez. İndirse bile bir ay sonra siler. Her gün açılan bir iş aracı için ise ana ekrandaki simge gerçek bir kolaylık.

Bildirim, konum, kamera gerekiyor mu?

"Siparişiniz yola çıktı" bildirimi PWA ile de gönderilir. Fotoğraf çekip forma eklemek tarayıcıda da olur. Ama iş, telefon cepteyken sürekli konum almaya, Bluetooth yazıcıya ya da NFC kart okumaya dayanıyorsa tartışma kısa sürer: uygulama yapılır.

Çevrimdışı çalışmak şart mı?

Burada "biraz" ile "tamamen" arasındaki fark büyük. Son açılan menüyü göstermek için PWA önbelleği yeter. Saha personelinin bağlantısız yerde gün boyu kayıt girmesi, bağlantı gelince bunların çakışmadan sunucuya aktarılması ise ayrı bir mühendislik işidir ve uygulamada daha sağlam kurulur.

Mağazada bulunmak gerekiyor mu?

Bazı kurumsal müşteriler tedarikçilerinden mağazada yayınlanmış bir uygulama bekler. Böyle somut bir beklenti yoksa "mağazada olalım" tek başına gerekçe olmamalı. Mağazada kimse sizi adınızı bilmeden aramaz.

Kim kullanacak?

Bize göre en belirleyici soru bu. İlk kez gelen ziyaretçi bir arama sonucundan ya da WhatsApp'ta paylaşılan bir bağlantıdan gelir, hızlı bir sayfa bekler. Ona "önce uygulamamızı indirin" demek onu kapıda kaybetmektir. Giriş yapan kullanıcılar, saha ekipleri, bayiler ise aracı her gün açar ve kurulum onlar için küçük bir bedeldir.

Sahadan senaryolar

Restoran ve kafe siparişi

Serdivan ve Adapazarı'ndaki restoranlarda müşteri ya masada menüye bakmak ya da birkaç dokunuşla paket sipariş vermek ister. Bunun için mağazaya gidip indirme yapmaz.

Kendi ürünümüz Vero (veroyemek.com) da web tabanlı çalışıyor: müşteri tarayıcıdan menüyü açar, sipariş verir. Düzenli müşterisi yüksek bir zincir ileride uygulama isteyebilir. İlk gün için şart değil.

Saha servis ekipleri

Bölgedeki OSB'lerde üretim yapan firmaların bakım ekipleri gün boyu müşteri tesislerinde dolaşır: iş emri açar, arızanın fotoğrafını çeker, kullanılan parçayı düşer, imza alır. Kalın beton duvarların arkasında, makine dairelerinde çekim yoktur. Bu kullanım uygulamaya en çok yaklaşan senaryodur. Bağlantı sorunu sınırlıysa iyi kurgulanmış bir PWA da iş görür.

İnşaat tarafında geliştirdiğimiz Bricker'da da sahadan gelen kaydın ofisteki hesapla aynı veriye oturması temel konuydu. Deneyimimiz şu: saha uygulamasında zor kısım ekran tasarımı değil, verinin merkezdeki sistemle nasıl eşleşeceğidir.

Bayi siparişi

Bayi ağı olan bir üretici için sipariş ekranı her gün açılan bir araçtır, kullanıcı sayısı bellidir, herkes giriş yapar. Biz burada genellikle PWA ile başlamayı öneriyoruz. Yeni fiyat listesi yüklendiği anda tüm bayilerde görünür, mağaza onayı beklenmez. Bayilerin depoda el terminaliyle ya da yoğun şekilde barkod okutması gerekiyorsa uygulama yeniden gündeme gelir.

Randevu ve rezervasyon

Kuaför, klinik, servis atölyesi ya da Sapanca'daki konaklama işletmeleri. Müşteri çoğunlukla bir kez rezervasyon yapar ve bir daha uzun süre gelmez. Asıl ihtiyaç Google'da bulunmak, müsaitliği görmek ve işlemi birkaç adımda bitirmektir. Hatırlatma için SMS ya da e-posta yeterli. Bu senaryoda uygulama yaptırmak, bütçeyi müşterinin hiç kullanmayacağı bir şeye harcamak demek.

Önce web, talep oluşunca uygulama

Emin olamadığınız durumlarda aşamalı ilerlemek en az riskli yol. Hızlı bir site ya da PWA ile başlarsınız, kimin hangi ekranı ne sıklıkla kullandığını görürsünüz. Bildirim, çevrimdışı çalışma ya da donanım ihtiyacı gerçek kullanımda ortaya çıkınca uygulamaya geçersiniz.

Bunun işlemesi için tek şart, arka ucun (backend) baştan doğru kurulması. Web sitesi, PWA ve mobil uygulama aynı API'yi ve aynı veritabanını kullanırsa uygulama aşamasında sipariş, stok, kullanıcı gibi iş kuralları yeniden yazılmaz, yalnızca yeni bir ön yüz eklenir. İlk projede bu ayrımı yapmayan, iş mantığını sayfaların içine gömen bir site ise uygulama zamanı geldiğinde büyük ölçüde baştan yazılır.

Google uygulamanızı aramada göstermez

Bu nokta çoğu görüşmede gözden kaçıyor. Google arama sonuçlarında web sayfaları sıralanır. Uygulamanın içindeki menü, ürün ya da hizmet ekranı aramada çıkmaz. "Adapazarı yazılım firması" ya da "yakınımdaki pideci" diye arayan biri sizi bir web sayfası üzerinden bulur.

Yani uygulama yaptıracak işletmelerin neredeyse tamamının yine iyi bir siteye ihtiyacı var. Sakarya'daki projelerde sık gördüğümüz hata, bütçenin hepsini uygulamaya ayırıp siteyi "sonra bakarız" diye bırakmak. Uygulama hazır olur ama kimse ona ulaşacak yolu bulamaz.

Bizim yaklaşımımız

PAYTECH, 2018'den beri Erenler, Sakarya merkezli olarak yazılım ve mimarlık işlerini birlikte yürütüyor. Bir talep geldiğinde ilk toplantıda teknoloji konuşmuyoruz. Kimin, hangi koşulda, ne sıklıkla kullanacağını konuşuyoruz. Cevap bazen uygulama çıkıyor, bazen PWA. Çoğu zaman da iyi yapılmış bir web sitesi.

Uygulama tarafındaki çalışma biçimimizi Sakarya mobil uygulama geliştirme sayfasında, site tarafını web tasarım hizmetimiz sayfasında ayrıntılı anlattık.

Sık sorulan sorular

PWA uygulamanın yerini tutar mı?

Sipariş, randevu, bayi ekranı ve basit saha formları için çoğu zaman tutar. Arka planda konum, Bluetooth, NFC ya da uzun süre bağlantısız çalışma gerekiyorsa tutmaz.

Önce site yapıp sonra uygulamaya geçmek işi ikiye katlar mı?

Arka uç baştan ayrı ve API üzerinden kurulduysa katlamaz. Uygulama, mevcut iş kurallarının üzerine yeni bir ön yüz olarak eklenir.

Uygulamamız olunca web sitesine gerek kalır mı?

Kalır. Google'da bulunmak ve ilk kez gelen ziyaretçiyi karşılamak için site gerekir.

Native mi, cross-platform mu?

İş uygulamalarının çoğunda cross-platform yeterli ve iki platformun bakımını tek kod tabanında toplar. Donanıma çok yoğun erişim ya da özel bir performans ihtiyacı varsa native düşünülür.

Projenizi konuşalım

Elinizde bir fikir ya da bugün kâğıtla, telefonla yürüyen bir süreç varsa hangi yolun size uyduğunu birlikte netleştirebiliriz. İletişim sayfamızdan yazabilir, 0532 309 89 54 numarasını arayabilir ya da info@paytechyazilim.com adresine e-posta gönderebilirsiniz. İhtiyacı dinledikten sonra kapsamı ve teklifi yazılı olarak iletiriz.